HIFU VÀ FILLER CÙNG BUỔI: THỨ TỰ VÀ LOẠI FILLER CHỊU NHIỆT

Bài viết được biên duyệt chuyên môn bởi BS CKI Phạm Thị Lan Ninh — chuyên khoa Da liễu, Phòng khám chuyên khoa Da liễu Lan Ninh.

HIFU và filler là hai can thiệp nằm ở hai tầng mô khác nhau. Siêu âm hội tụ vi điểm (microfocused ultrasound) truyền nhiệt xuống lớp cân cơ nông và lớp hạ bì để tạo các điểm đông nhiệt, kích thích mô co rút rồi tân tạo collagen. Chất làm đầy thì bù trực tiếp phần thể tích đã hao hụt ở lớp mỡ sâu hoặc sát màng xương.

Vì hai đích đến khác nhau, hai thủ thuật này thường được chỉ định cho cùng một gương mặt. Câu hỏi thực hành đặt ra là có làm chung một buổi được không, nếu được thì theo chiều nào, và loại vật liệu nào chịu được nhiệt của đầu dò. Nội dung dưới đây trả lời ba câu hỏi đó.

1. HIFU và filler giải quyết hai vấn đề khác nhau

Chùng mô và mất thể tích là hai căn nguyên tách biệt

Gương mặt chảy xuống theo tuổi do hai quá trình chạy song song. Một là hệ thống nâng đỡ lỏng ra: lớp cân cơ nông (SMAS) và các dây chằng giữ mô mất độ căng. Hai là các ngăn mỡ sâu teo đi và xương nền tiêu bớt, làm hõm thái dương, hõm má và mất đường viền hàm.

HIFU can thiệp vào quá trình thứ nhất. Đầu dò đưa năng lượng tới một độ sâu cố định, tạo những điểm đông nhiệt rất nhỏ ở lớp nâng đỡ; mô quanh các điểm đó co lại ngay, rồi tiếp tục tân tạo collagen trong nhiều tháng kế tiếp. Chất làm đầy can thiệp vào quá trình thứ hai, bù lại khối lượng đã thiếu.

Hệ quả trên lâm sàng: chỉ nâng đỡ mà không bù thể tích thì gương mặt gọn hơn nhưng vẫn hốc hác; chỉ bù thể tích trên nền mô đã chùng thì dễ tạo cảm giác nặng và chảy xuống. Xử trí đồng thời cả hai căn nguyên là hướng đầy đủ hơn, nên hai can thiệp này thường được chỉ định trong cùng một kế hoạch điều trị.

Máy điều trị thẩm mỹ đặt trên xe đẩy trong phòng thủ thuật, kèm hai đầu tay cầm (hình minh họa).

2. Gộp trong một buổi: được, nhưng chỉ theo một chiều

Hai thủ thuật này làm chung một buổi được, với điều kiện đầu dò đi trước và mũi kim đi sau. Đây cũng là chiều được các hướng dẫn điều trị hiện nay khuyến cáo khi cả hai cùng thực hiện trong một ngày trên cùng một vùng.

Lợi ích không dừng ở việc tiết kiệm một lần hẹn. Khi mô vừa co rút, bác sĩ thấy được đường nét mới ngay tại bàn thủ thuật và ước lượng lượng vật liệu cần bù sát hơn. Các đánh giá mô học còn ghi nhận bề dày lớp hạ bì và lớp cân cơ nông tăng nhiều hơn ở nhóm làm hai bước liền nhau so với nhóm tách ra cách nhau một tháng.

Chiều ngược lại mới là chiều phải tránh

Vấn đề nằm ở trường hợp chất làm đầy đã nằm sẵn trong mô rồi mới chiếu năng lượng lên đúng vùng đó. Nhiệt độ cao làm đứt các liên kết ngang của khối gel, đẩy nhanh quá trình thoái giáng (degradation) khi vật liệu chưa kịp ổn định. Kết quả là phần thể tích vừa tạo bị hao hụt sớm hơn dự kiến, trong khi người bệnh không nhận ra ngay vì phù nề sau thủ thuật che mất.

Khi nào vẫn phải tách ra hai buổi

Buổi phối hợp bị lùi lại hoặc thu hẹp phạm vi khi vùng dự kiến can thiệp đang có tổn thương nhiễm khuẩn, khi người bệnh mang thai hoặc cho con bú, khi có rối loạn đông máu, hoặc khi vùng đó từng xuất hiện tác dụng không mong muốn với vật liệu cũ. Người có tiền sử sẹo lồi hay herpes quanh môi cần được dự phòng trước. Đây là các chống chỉ định phải xác định ngay ở buổi thăm khám, không phải thứ phát hiện giữa chừng.

3. Loại chất làm đầy nào chịu nhiệt tốt hơn

Không phải vật liệu nào cũng phản ứng với nhiệt như nhau, và đây là điểm quyết định khi bác sĩ cân nhắc chỉ định gộp hay tách. Hai nhóm thường dùng là nền canxi hydroxyapatit (calcium hydroxylapatite) và nền hyaluronic acid.

Chọn nhóm vật liệu nào còn tùy vùng điều trị, độ dày mô và mục tiêu tạo hình, không chỉ tùy khả năng chịu nhiệt. Người bệnh nên trao đổi về loại vật liệu dự kiến ngay từ buổi thăm khám, vì điều đó quyết định luôn việc có gộp hai bước hay không.

4. Buổi phối hợp diễn ra thế nào

Năm bước của một buổi

• Bước 1 — Đánh giá tầng lão hóa: bác sĩ phân định phần nào thuộc về chùng mô nâng đỡ, phần nào thuộc về thiếu hụt thể tích, đồng thời khai thác tiền sử can thiệp cũ trên từng vùng.
• Bước 2 — Chiếu siêu âm hội tụ: chọn độ sâu đầu dò theo từng vùng, đi hết phần cần nâng đỡ. Đây là bước có cảm giác tức sâu theo từng đường chiếu.
• Bước 3 — Đánh giá lại ngay tại chỗ: quan sát đường nét sau khi mô đã co rút, điều chỉnh kế hoạch bù thể tích cho sát thực tế.
• Bước 4 — Đặt chất làm đầy: đưa vật liệu vào đúng tầng mô đã định cho từng vùng, kiểm tra độ cân xứng hai bên ngay trong lúc thao tác.
• Bước 5 — Làm dịu và hẹn tái khám: chườm mát, hướng dẫn chăm sóc tại chỗ, dặn các tác dụng không mong muốn cần báo lại và hẹn mốc theo dõi để đánh giá đáp ứng.

Hai nhân viên y tế đeo khẩu trang chuẩn bị cho người bệnh nằm trên giường thủ thuật (hình minh họa).

5. HIFU còn gộp được với những thủ thuật nào

Ngoài chất làm đầy, siêu âm hội tụ còn đi chung buổi với nhiều can thiệp khác, vẫn theo nguyên tắc đầu dò đi trước.

• Với botox: một bên lo phần nâng đỡ, một bên lo nếp nhăn động. Hai đích hoàn toàn tách biệt.
• Với căng chỉ: chiếu trước rồi mới đặt chỉ, để đường đi của kim không cắt ngang vùng mô vừa biến đổi do nhiệt.
• Với skin booster hoặc chất tái tạo: phần cấp nước và cải thiện chất lượng bề mặt bổ sung cho phần nâng đỡ ở tầng sâu.
• Với tiêm tăng sinh: hai cơ chế tạo collagen khác nhau, một bằng nhiệt, một bằng kích thích sinh học.

Trình tự chung cho cả nhóm này được trình bày kỹ hơn trong bài về thứ tự gộp thủ thuật.

6. Khi nào nên đi khám

Cảm giác tức sâu dọc đường chiếu, ửng đỏ bề mặt và phù nề kín đáo vài ngày đầu nằm trong diễn biến dự kiến của buổi phối hợp và thường tự thuyên giảm dần. Các biểu hiện lâm sàng dưới đây thì cần bác sĩ theo dõi lại.

• Tê bì kéo dài hoặc yếu cơ khu trú một bên mặt, miệng méo khi cười, nghi tổn thương nhánh thần kinh.
• Da chuyển màu nhợt hoặc tím thành mảng ngay sau mũi tiêm, thuộc nhóm phải xử trí cấp cứu.
• Thị lực thay đổi sau can thiệp vùng thái dương hoặc quanh mắt.
• Vệt lằn hoặc rãnh lõm xuất hiện dọc đường chiếu và không mờ đi sau vài tuần.
• Sưng nóng đỏ tăng dần kèm sốt, gợi ý nhiễm khuẩn cần dùng kháng sinh theo chỉ định.
• Khối gồ bất thường hoặc hai bên mặt lệch rõ sau khi đã hết phù nề.

7. Câu hỏi thường gặp

Nguồn tham khảo

• Amiri M, Meçani R, Pavicic T, et al. “Aesthetic Efficacy and Safety of Combined Microfocused Ultrasound With Visualization and Calcium Hydroxylapatite Treatment: A Systematic Review of Human Evidence”. Aesthetic Surgery Journal. 2025;45(6):638–642.
• Casabona G, et al. “Histological effects of a combined collagen stimulation procedure consisting of microfocused ultrasound, soft tissue filler, and Ca-HA injections”. Journal of Cosmetic Dermatology. 2023;22(6):1724–1730.
• Casabona G, Nogueira Teixeira D. “Microfocused ultrasound in combination with diluted calcium hydroxylapatite for improving skin laxity and the appearance of lines in the neck and decolletage”. Journal of Cosmetic Dermatology. 2018;17(1):66–72.
• Yi KH. “Energy-based devices and hyaluronic acid filler, polymer filler, and threads: cadaveric study”. Journal of Cosmetic Dermatology. 2024;23(11):3488–3492.
• Yi KH. “Treating energy-based devices and hyaluronic acid filler injection together?”. Skin Research and Technology. 2024. doi:10.1111/srt.13716.
• Carruthers J, Burgess C, Day D, et al. “Consensus Recommendations for Combined Aesthetic Interventions in the Face Using Botulinum Toxin, Fillers, and Energy-Based Devices”. Dermatologic Surgery. 2016;42(5):586–597.

Người bệnh đang cân nhắc làm HIFU và filler trong cùng một buổi nên được thăm khám để bác sĩ đo mức chùng mô, xác định vùng thiếu thể tích và chọn loại vật liệu phù hợp với kế hoạch đó. Phòng khám chuyên khoa Da liễu Lan Ninh — 78 Ngô Quyền, Phường Thủ Dầu Một, TP. Hồ Chí Minh. Đặt lịch thăm khám qua hotline 0869 238 117.