SINH THIẾT PUNCH TRONG DA LIỄU: CHỈ ĐỊNH, KỸ THUẬT VÀ KẾT QUẢ

Bài viết được biên duyệt chuyên môn bởi BS CKI Phạm Thị Lan Ninh — chuyên khoa Da liễu, Phòng khám chuyên khoa Da liễu Lan Ninh.

Sinh thiết punch là gì?

Sinh thiết punch, hay sinh thiết bấm (punch biopsy), là kỹ thuật dùng một lưỡi thép hình trụ xoay xuyên qua da để lấy ra một lõi mô hình trụ trọn bề dày, gồm thượng bì, toàn bộ lớp bì và một phần mô mỡ dưới da. Đây là kỹ thuật lấy bệnh phẩm da được dùng nhiều nhất trong da liễu, vì nó cho mẫu đủ sâu để nhà giải phẫu bệnh đọc được cấu trúc da theo tầng.

Điểm cần nắm về mặt nguyên lý: giá trị của sinh thiết punch nằm ở chỗ nó lấy được trọn bề dày da. Rất nhiều bệnh da chỉ bộc lộ đặc trưng khi nhìn được cả tầng: vị trí của bọng nước nằm trong hay dưới thượng bì, thâm nhiễm viêm quanh mạch nông hay cả nông lẫn sâu, nang lông còn hay đã bị xơ hóa. Những thông tin đó không thể có từ một mẫu lấy nông.

Sinh thiết punch khác gì sinh thiết cạo và cắt trọn?

Khác nhau ở độ sâu lấy mẫu và ở câu hỏi mà mỗi kỹ thuật trả lời được. DermNet mô tả ba nhóm kỹ thuật chính và mỗi nhóm phục vụ một mục đích riêng.

Ba kỹ thuật không thay thế nhau. Việc chọn sai kỹ thuật khiến mẫu mô không trả lời được câu hỏi lâm sàng, và người bệnh phải chịu một lần thủ thuật nữa. Đây là lý do khâu khám và định hướng chẩn đoán trước thủ thuật quan trọng không kém bản thân thao tác — nội dung này được nói kỹ hơn trong bài về sinh thiết khối u da.

Khi nào bác sĩ da liễu chỉ định sinh thiết punch?

Khi hình ảnh lâm sàng không đủ để chốt chẩn đoán, hoặc khi chẩn đoán đúng sẽ làm thay đổi hướng điều trị. Không có một guideline duy nhất áp cho mọi tình huống, nhưng các nhóm chỉ định thường gặp khá rõ ràng.

Bệnh da viêm không đáp ứng điều trị

Một mảng đỏ có vảy đã điều trị nhiều tuần theo hướng chàm hoặc vảy nến mà không cải thiện là chỉ định điển hình. Ở đây sinh thiết không nhằm khẳng định chẩn đoán ban đầu mà nhằm loại trừ những bệnh giả dạng: nấm da đã bị corticoid làm biến dạng, lymphoma da giai đoạn sớm, hoặc một bệnh viêm khác có hình ảnh mô học đặc trưng.

Bệnh bọng nước cần xác định tầng tách

Với các bệnh có bọng nước, câu hỏi cốt lõi là bọng nước nằm trong thượng bì hay dưới thượng bì, và có kháng thể lắng đọng hay không. Mô học thường quy trả lời câu hỏi thứ nhất, miễn dịch huỳnh quang trực tiếp (direct immunofluorescence) trả lời câu hỏi thứ hai. Việc phân định này quyết định hướng điều trị hoàn toàn khác nhau giữa một bệnh tự miễn và một phản ứng cấp như bọng nước do côn trùng.

Rụng tóc cần biết nang tóc còn hay mất

Đây là chỉ định có giá trị quyết định nhất. Phân biệt rụng tóc sẹo hóa với rụng tóc không sẹo hóa nhiều khi không thể làm được bằng mắt thường hay soi da đơn thuần, trong khi hai nhóm này khác nhau về tiên lượng: nhóm sẹo hóa làm mất nang tóc vĩnh viễn nên cửa sổ can thiệp rất hẹp.

Tổn thương nghi ngờ ác tính

Với u da, punch giúp xác định bản chất và độ sâu xâm lấn. Tuy vậy với nốt ruồi cần sinh thiết hoặc tổn thương sắc tố nghi hắc tố ác tính, punch một điểm không phải lúc nào cũng là lựa chọn tối ưu, vì tổn thương sắc tố không đồng nhất và một lõi nhỏ có thể rơi vào vùng lành tính của tổn thương.

Chọn cỡ punch bao nhiêu milimet là đúng?

Cỡ punch được chọn theo câu hỏi chẩn đoán và theo vị trí, không phải theo thói quen. Dụng cụ punch dùng một lần có đường kính từ 2 đến 6 mm, trong đó cỡ 3 mm và 4 mm được dùng nhiều nhất.

• 2 mm: hạn chế dùng; mẫu quá nhỏ, dễ dập nát khi thao tác và thường không đủ để đọc cấu trúc theo tầng.
• 3 mm: phù hợp cho vùng da mỏng và vùng thẩm mỹ như mặt, khi câu hỏi chẩn đoán tương đối gọn.
• 4 mm: cỡ tiêu chuẩn cho phần lớn bệnh da viêm và là cỡ bắt buộc cho sinh thiết da đầu trong rụng tóc.
• 5–6 mm: dùng khi cần nhiều mô hơn, ví dụ nghi viêm mô mỡ dưới da hoặc tổn thương sâu; bù lại vết lớn hơn và cần khâu.

Nguyên tắc thực hành: lấy mẫu quá nhỏ để tiết kiệm sẹo là cách chắc chắn nhất để có một kết quả mô học không kết luận được, và khi đó người bệnh phải làm lại lần hai. Cỡ punch nên đủ để trả lời câu hỏi ngay trong lần đầu.

Bấm ở vị trí nào trên tổn thương thì cho kết quả đúng nhất?

Vị trí lấy mẫu quyết định kết quả nhiều không kém kỹ thuật bấm, và đây là chỗ hay sai nhất trong thực hành. Quy tắc thay đổi theo nhóm bệnh.

Với bệnh da viêm: chọn tổn thương mới, tránh vùng đã bị can thiệp

Nên lấy ở tổn thương còn hoạt động, xuất hiện gần đây, chưa bị cào gãi và chưa bôi corticoid trong thời gian gần. DermNet lưu ý rõ điều này: vùng da đã bị chà xát hoặc vừa dùng corticoid tại chỗ sẽ cho hình ảnh mô học bị làm mờ, mất đi những đặc trưng cần cho chẩn đoán.

Với bệnh bọng nước: lấy ở rìa, không lấy giữa bọng nước

Đây là điểm kỹ thuật quan trọng và cũng dễ làm sai. Với mô học thường quy, khuyến cáo của DermNet là bấm ở rìa bọng nước, sao cho mẫu chứa khoảng hai phần ba là da lành kế bên. Bấm vào giữa một bọng nước đã căng chỉ thu được mái bọng nước và nền trợt, không còn thấy được tầng tách ban đầu.

Nếu mục tiêu là làm miễn dịch huỳnh quang trực tiếp thì quy tắc còn khác nữa: mẫu phải lấy ở da quanh tổn thương (perilesional skin), cách bờ bọng nước khoảng 5–10 mm, tức là vùng da trông còn bình thường. Lý do là ở vùng da viêm cấp, kháng thể lắng đọng có thể đã bị phân hủy nên xét nghiệm cho âm tính giả. Y văn ghi nhận độ nhạy của miễn dịch huỳnh quang trực tiếp trong chẩn đoán bọng nước dạng pemphigoid dao động khoảng 55–96%, và phần dao động đó phụ thuộc đáng kể vào việc lấy mẫu đúng chỗ hay không.

Với u da: lấy ở vùng dày nhất, sẫm nhất hoặc loét

Trong một tổn thương u không đồng nhất, phần có giá trị chẩn đoán cao nhất thường là vùng dày lên, vùng sẫm màu bất thường hoặc vùng đã loét. Soi da trước thủ thuật giúp khoanh đúng vùng cần bấm; vai trò của bước soi da trước sinh thiết nằm ở chỗ đó.

Vì sao phải căng da vuông góc với đường căng da khi bấm?

Vì thao tác đó biến một vết tròn thành một vết hình bầu dục nằm đúng theo hướng da chùng, nhờ vậy vết dễ khép, dễ khâu và sẹo mảnh hơn. Đây là chi tiết kỹ thuật nhỏ nhưng quyết định phần lớn kết quả thẩm mỹ.

Cơ sở của nó là các đường căng da tự nhiên, còn gọi là đường Langer (Langer lines) hay đường ít căng nhất. Trước khi xoay lưỡi punch, bác sĩ dùng ngón tay căng da theo hướng vuông góc với những đường này. Khi buông tay, độ đàn hồi của da kéo vết tròn dẹt lại thành hình bầu dục song song với đường căng da. Nếu bấm mà không căng da hoặc căng sai hướng, vết sẽ giữ hình tròn và há miệng, khó khâu gọn và cho sẹo tròn rõ hơn.

Sinh thiết punch có đau không và gây tê thế nào?

Trong lúc làm thủ thuật, người bệnh không đau nhờ gây tê tại chỗ; cảm giác duy nhất là mũi kim tê ban đầu và cảm giác tì đè khi bấm. Thuốc tê thường dùng là lidocain 2% pha epinephrine, tiêm bằng kim rất nhỏ cỡ 30G để giảm đau khi chích.

Thành phần epinephrine có hai tác dụng: co mạch giúp giảm chảy máu tại chỗ và kéo dài thời gian tê. Bác sĩ cân nhắc riêng khi làm ở các vùng có tuần hoàn tận. Sau khi hết thuốc tê, vùng sinh thiết có thể hơi tức nhẹ trong một hai ngày, mức độ thường không cần thuốc giảm đau mạnh. Người bệnh cần báo trước tiền sử dị ứng thuốc tê, bệnh tim mạch, và các thuốc chống đông đang dùng để bác sĩ chuẩn bị phù hợp.

Vết sinh thiết có cần khâu không, cắt chỉ sau bao lâu?

Tùy cỡ punch. Vết nhỏ có thể để lành tự nhiên, còn vết từ khoảng 4 mm trở lên thường được khâu để rút ngắn thời gian lành và cho sẹo mảnh hơn.

Về chỉ khâu, y văn thực hành nêu nguyên tắc chọn theo vùng: chỉ nylon 5-0 cho phần lớn vùng ngoài mặt và chỉ mảnh hơn, 6-0, cho vùng mặt. Chỉ không tiêu được cắt sau khoảng 7–14 ngày, và mốc cụ thể thay đổi theo vị trí: vùng mặt cắt sớm hơn để tránh vết chân chỉ, vùng lưng và chi dưới giữ lâu hơn vì căng và lành chậm hơn. Thời điểm cắt chỉ do bác sĩ hẹn theo từng vị trí, không nên tự tháo ở nhà.

Chăm sóc vết sinh thiết tại nhà

• Giữ băng theo đúng hướng dẫn của bác sĩ trong những giờ đầu, tránh làm ướt vết trong thời gian được dặn.
• Vệ sinh nhẹ nhàng, không chà xát, không bóc mài, không tự bôi các chất truyền miệng lên vết hở.
• Hạn chế vận động mạnh làm căng vùng vừa khâu, nhất là ở lưng, vai và chi dưới.
• Che nắng cho vùng da đó sau khi liền, vì tia UV làm vết sẹo mới sẫm màu lâu hơn.
• Tái khám ngay nếu vết sưng nóng tăng dần, chảy dịch đục, đau tăng sau vài ngày hoặc sốt.

Mẫu mô được xử lý và gửi đi thế nào?

Cách bảo quản bệnh phẩm phải khớp với xét nghiệm dự định làm, và chọn sai môi trường bảo quản đồng nghĩa với hỏng mẫu. Đây là khâu hậu cần nhưng ảnh hưởng trực tiếp lên kết quả.

• Mô học thường quy: mẫu cho vào dung dịch formalin đệm trung tính (neutral buffered formalin) để cố định mô.
• Miễn dịch huỳnh quang trực tiếp: tuyệt đối không cho vào formalin. Mẫu cần môi trường không cố định, thường là môi trường Michel (Michel medium) hoặc nước muối sinh lý. Khác biệt rất lớn: kháng thể còn phát hiện được tới khoảng 6 tháng trong môi trường Michel nhưng chỉ khoảng 24 giờ trong nước muối, nên nếu phòng xét nghiệm ở xa thì phải dùng môi trường chuyên dụng.
• Nuôi cấy vi nấm hoặc vi khuẩn: mẫu gửi trong gạc thấm nước muối vô khuẩn, không cố định.

Kèm theo bệnh phẩm luôn phải có phiếu yêu cầu ghi rõ vị trí lấy mẫu, mô tả tổn thương, thời gian diễn tiến, thuốc đã dùng và các chẩn đoán đang cân nhắc. Nhà giải phẫu bệnh đọc lam trong bối cảnh lâm sàng đó; một phiếu ghi sơ sài dễ dẫn tới kết luận chung chung không giúp được gì cho điều trị.

Sinh thiết da đầu trong rụng tóc có gì khác?

Khác ở ba điểm: cỡ punch, số mẫu và cách cắt lam. Đây là chỉ định mà kỹ thuật sai sẽ cho kết quả vô dụng, dù thao tác nhìn bề ngoài vẫn giống hệt.

Bắt buộc punch 4 mm và phải xuống tới mỡ dưới da

Mẫu phải lấy trọn đơn vị nang lông, nghĩa là xuống tới lớp mỡ dưới da, vì hành tóc của nang tóc đang mọc nằm ở độ sâu đó. Lưỡi punch cũng cần được xoay theo đúng hướng nghiêng của sợi tóc chứ không vuông góc với mặt da, nếu không sẽ cắt ngang thân nang và làm hỏng mẫu.

Cắt ngang để đếm được nang tóc

Điểm mấu chốt nằm ở cách cắt lam. Với lát cắt dọc kinh điển, mỗi lam chỉ nhìn được vài nang. Với lát cắt ngang (transverse sectioning), một mẫu punch 4 mm cho hình ảnh toàn bộ số nang trên diện tích đó ở nhiều mức khác nhau, nhờ vậy đếm được mật độ nang, tỷ lệ tóc đang mọc trên tóc nghỉ (anagen to telogen ratio) và vị trí ổ viêm. Một review về vai trò sinh thiết da đầu trong đánh giá rụng tóc, đăng năm 2023 trên Journal of the American Academy of Dermatology, nêu rõ chỉ lát cắt ngang mới cho phép đếm nang chính xác.

Thường cần hai mẫu, đôi khi lấy cả vùng lành

Thực hành phổ biến là lấy hai mẫu punch 4 mm: một cắt dọc, một cắt ngang, để nhà giải phẫu bệnh có cả hai góc nhìn về cấu trúc nang và phân bố viêm. Riêng khi đánh giá rụng tóc kiểu hói, có thể lấy thêm một mẫu ở vùng da đầu chưa bị ảnh hưởng, thường ở vùng chẩm, làm mẫu đối chiếu. Vị trí lấy cũng phải chọn đúng: ở rụng tóc sẹo hóa, mẫu nên lấy ở rìa mảng còn hoạt động chứ không lấy giữa vùng đã trơ nhẵn, vì vùng trung tâm thường chỉ còn mô xơ và không còn thông tin chẩn đoán.

Sinh thiết punch có để lại sẹo không?

Có, vì thủ thuật lấy trọn bề dày da nên luôn để lại một dấu vết, nhưng ở phần lớn trường hợp đó là một sẹo nhỏ, phẳng và mờ dần theo thời gian. Vết punch được khâu đúng thường cho sẹo mảnh dạng đường thẳng ngắn thay vì sẹo tròn.

Mức độ sẹo phụ thuộc vào cỡ punch, vị trí trên cơ thể, hướng căng da lúc bấm, cách khâu, chăm sóc sau thủ thuật và cơ địa sẹo của từng người. Vùng ngực trước, vai và lưng vốn dễ tạo sẹo phì đại hơn các vùng khác, nên bác sĩ cân nhắc kỹ hơn khi buộc phải sinh thiết ở đó. Chi tiết về yếu tố ảnh hưởng tới sẹo sau sinh thiết được phân tích riêng trong một bài khác. Kết quả thẩm mỹ khác nhau ở từng người, nên không thể hứa trước một mức sẹo cụ thể.

Có biến chứng gì và có thường gặp không?

Sinh thiết punch là thủ thuật an toàn, biến chứng ít gặp và đa số nhẹ. Các vấn đề có thể xảy ra gồm chảy máu tại chỗ, nhiễm khuẩn vết thương, sẹo xấu, bung vết khâu và hiếm hơn là tổn thương thần kinh hoặc mạch máu nhỏ.

Về tần suất, DermNet ghi nhận nhiễm khuẩn xảy ra ở khoảng 1–5% các trường hợp sinh thiết cắt; với punch thì tỷ lệ thấp hơn vì vết nhỏ hơn. Y văn thực hành mô tả nhiễm khuẩn sau punch là tình huống rất ít gặp khi vô khuẩn tốt. Nguy cơ tổn thương thần kinh hoặc mạch máu tập trung ở vùng mặt, cổ và đầu chi, nơi các cấu trúc này nằm nông — đây là lý do bác sĩ chọn độ sâu và vị trí thận trọng hơn ở những vùng đó. Dị ứng thuốc tê hiếm gặp nhưng vẫn phải khai thác tiền sử trước khi làm.

Khi nào punch không đủ và cần đổi kỹ thuật?

Khi câu hỏi lâm sàng đòi hỏi nhìn toàn bộ tổn thương chứ không phải một lõi mô. Những tình huống hay gặp:

• Tổn thương sắc tố nghi hắc tố ác tính, khi cần đánh giá cả cấu trúc lẫn diện cắt — hướng ưu tiên là cắt trọn.
• Tổn thương không đồng nhất, có nhiều vùng hình thái khác nhau, mà một lõi nhỏ dễ rơi trúng vùng ít đại diện.
• Nghi viêm mô mỡ dưới da, cần khối mô đủ rộng và đủ sâu để đánh giá vách và tiểu thùy mỡ.
• Kết quả punch lần đầu không phù hợp với biểu hiện lâm sàng, khi đó cần sinh thiết lại, có thể ở vị trí khác hoặc bằng kỹ thuật khác.

Cần nói thẳng một điều để tránh kỳ vọng lệch: mô học không phải lúc nào cũng cho một tên bệnh dứt khoát. Có những trường hợp kết quả chỉ mô tả kiểu hình viêm và bác sĩ phải ghép nó với diễn tiến lâm sàng để ra quyết định. Đó là bản chất của chẩn đoán da liễu, không phải hạn chế của riêng kỹ thuật punch.

Quy trình sinh thiết punch tại Phòng khám chuyên khoa Da liễu Lan Ninh

Thủ thuật được đặt sau một bước đánh giá lâm sàng đầy đủ, vì chỉ khi biết đang tìm gì thì việc chọn vị trí, cỡ punch và loại xét nghiệm mới đúng. Các bước theo thứ tự:

• Khám và định hướng chẩn đoán: khai thác diễn tiến, thuốc đã dùng, tiền sử; soi da khi cần để khoanh vùng lấy mẫu.
• Chốt kế hoạch lấy mẫu: quyết định vị trí, cỡ punch, số mẫu và loại xét nghiệm sẽ gửi — đặc biệt quan trọng khi cần cả mô học lẫn miễn dịch huỳnh quang.
• Giải thích và đồng thuận: nói rõ mục đích, các bước, cảm giác trong lúc làm, khả năng để lại sẹo và giới hạn của kết quả.
• Sát khuẩn và gây tê tại chỗ theo nguyên tắc vô khuẩn.
• Bấm mẫu: căng da vuông góc đường căng da, xoay punch xuống tới độ sâu cần thiết, lấy mẫu nhẹ tay tránh làm dập mô.
• Cầm máu và khâu khi cần, chọn loại chỉ theo vùng.
• Xử lý bệnh phẩm: cho vào đúng môi trường bảo quản, dán nhãn và ghi phiếu đầy đủ bối cảnh lâm sàng.
• Hẹn cắt chỉ và hẹn trả kết quả, kèm hướng dẫn chăm sóc và dấu hiệu cần quay lại sớm.
• Đọc kết quả cùng người bệnh: đối chiếu mô học với lâm sàng rồi mới chốt hướng điều trị.

Bao lâu có kết quả?

Thời gian tùy loại xét nghiệm và nơi thực hiện. Mô học thường quy cần thời gian cố định mô, đúc nến, cắt lam và nhuộm, nên kết quả thường có sau khoảng một đến hai tuần. Các kỹ thuật đặc biệt như miễn dịch huỳnh quang hoặc nhuộm hóa mô miễn dịch bổ sung sẽ lâu hơn, và trường hợp cần hội chẩn giải phẫu bệnh cũng kéo dài thêm.

Điều quan trọng hơn con số ngày: kết quả mô học là một mảnh của chẩn đoán, không phải toàn bộ chẩn đoán. Buổi trả kết quả nên là buổi bác sĩ ghép mô học với diễn tiến trên da của người bệnh, giải thích ý nghĩa và chốt hướng xử trí, chứ không phải chỉ đưa tờ giấy.

Khi nào nên đi khám?

Việc có lấy mẫu hay không do bác sĩ chốt sau khi thăm khám trực tiếp, nhưng có những tình huống nên đi khám sớm vì khả năng cần lấy mẫu là thật.

• Mảng da đỏ, vảy hoặc dày lên kéo dài nhiều tuần, đã điều trị mà không cải thiện.
• Vết loét lâu lành trên da, nhất là ở vùng phơi nắng nhiều hoặc ở người lớn tuổi.
• Tổn thương sắc tố đổi kích thước, đổi màu, bờ trở nên nham nhở, hoặc mới nổi lên và lớn nhanh — xem thêm các tổn thương cảnh báo cần lấy mẫu.
• Rụng tóc kèm da đầu đỏ, ngứa, rát, bong vảy quanh chân tóc, hoặc mất hẳn lỗ chân tóc trên vùng hói — đây là nhóm cần đánh giá sớm vì tổn thương nang tóc có thể không hồi phục.
• Bọng nước tái đi tái lại không rõ nguyên nhân, hoặc bọng nước ở người cao tuổi.
• Đã sinh thiết một lần nhưng kết quả không khớp với diễn tiến trên da.

Những câu hỏi thường gặp

Nguồn tham khảo

• DermNet — Skin biopsy: phân loại các kỹ thuật lấy bệnh phẩm da, dụng cụ punch đường kính 2–6 mm với cỡ 3–4 mm dùng nhiều nhất, nguyên tắc lấy mẫu ở rìa bọng nước kèm hai phần ba da lành, lưu ý tránh vùng đã cào gãi hoặc vừa bôi corticoid, cách bảo quản bệnh phẩm theo từng loại xét nghiệm và tỷ lệ nhiễm khuẩn khoảng 1–5% với sinh thiết cắt.
• Tài liệu thực hành thủ thuật da liễu về punch biopsy of the skin: lõi mô hình trụ 3–4 mm lấy trọn bề dày xuống mô mỡ, gây tê lidocain 2% pha epinephrine bằng kim 30G, kỹ thuật căng da vuông góc với đường ít căng nhất để vết trở thành hình bầu dục, khâu bằng nylon 5-0 cho vùng ngoài mặt và 6-0 cho vùng mặt, chỉ không tiêu cắt sau 7–14 ngày.
• Review về vai trò của sinh thiết da đầu trong đánh giá rụng tóc, đăng năm 2023 trên Journal of the American Academy of Dermatology: punch 4 mm lấy tới mỡ dưới da để trọn đơn vị nang lông, ưu thế của lát cắt ngang trong đếm mật độ nang và tỷ lệ tóc đang mọc trên tóc nghỉ, và thực hành lấy hai mẫu cho hai kiểu cắt lam.
• Y văn về miễn dịch huỳnh quang trực tiếp trong bệnh bọng nước tự miễn: mẫu lấy ở da quanh tổn thương cách bờ bọng nước 5–10 mm, bảo quản trong môi trường Michel giữ được kháng thể tới khoảng 6 tháng so với khoảng 24 giờ trong nước muối, độ nhạy trong bọng nước dạng pemphigoid khoảng 55–96%.
• Quan sát lâm sàng tại Phòng khám chuyên khoa Da liễu Lan Ninh: nhóm ca đã sinh thiết nơi khác nhưng kết quả không kết luận được, phần lớn do mẫu lấy ở vùng tổn thương đã cũ hoặc vừa bôi corticoid, hoặc phiếu gửi bệnh phẩm không ghi đủ bối cảnh lâm sàng cho nhà giải phẫu bệnh.

Sinh thiết punch là một thủ thuật nhỏ nhưng giá trị của nó phụ thuộc gần như hoàn toàn vào những quyết định trước và sau khi bấm: chọn đúng tổn thương, đúng vị trí trên tổn thương, đúng cỡ punch, đúng môi trường bảo quản và đọc kết quả trong đúng bối cảnh lâm sàng. Nếu bạn có tổn thương da kéo dài chưa rõ chẩn đoán, rụng tóc nghi sẹo hóa hoặc tổn thương thay đổi bất thường, hãy đi khám để được đánh giá và tư vấn xem có cần lấy mẫu hay không. Để được thăm khám và tư vấn, vui lòng liên hệ Phòng khám chuyên khoa Da liễu Lan Ninh — 78 Ngô Quyền, Phường Thủ Dầu Một, TP. Hồ Chí Minh. Hotline: 0869 238 117.