PEEL BHA KẾT HỢP LASER 1064 CHO MỤN KÈM THÂM

Bài viết được biên duyệt chuyên môn bởi BS CKI Phạm Thị Lan Ninh — chuyên khoa Da liễu, Phòng khám chuyên khoa Da liễu Lan Ninh.

Mụn và thâm sau mụn thường xuất hiện cùng lúc. Trên cùng một vùng da có thể vừa có nhân mụn, mụn viêm đang hoạt động, vừa có những vết thâm còn sót lại từ các đợt mụn trước.

Vì vậy, nếu chỉ tập trung trị mụn mà không xử lý sắc tố, da có thể hết viêm nhưng vẫn còn nhiều vết thâm. Ngược lại, nếu chỉ chăm chăm làm sáng thâm trong khi mụn mới vẫn tiếp tục xuất hiện thì các vết thâm mới cũng liên tục hình thành.

Một trong những phương pháp được sử dụng tại phòng khám cho nhóm da dầu mụn kèm thâm là peel BHA phối hợp laser Nd:YAG 1064 nm. Hai phương pháp có cơ chế tác động khác nhau: BHA hỗ trợ làm thông thoáng nang lông và kiểm soát mụn, trong khi laser 1064 nm có thể được điều chỉnh để tác động vào tình trạng viêm, đỏ và sắc tố sau mụn.

1. Vì sao mụn thường đi kèm thâm?

Vết thâm sau mụn là một dạng tăng sắc tố sau viêm. Khi nang lông bị viêm, các tín hiệu viêm có thể kích thích tế bào sắc tố tăng sản xuất melanin.

Sắc tố này có thể nằm chủ yếu ở lớp thượng bì hoặc xuống sâu hơn ở trung bì. Thông thường, sắc tố càng nằm sâu thì thời gian để vết thâm nhạt đi càng lâu và màu có xu hướng nâu xám hơn.

Điều quan trọng trong điều trị là phải kiểm soát tình trạng mụn đang hoạt động trước hoặc đồng thời với điều trị thâm. Nếu mụn viêm vẫn liên tục xuất hiện, da sẽ tiếp tục hình thành những vết thâm mới dù các vết cũ đang được điều trị.

Do đó, với người vừa có mụn vừa có nhiều thâm sau mụn, bác sĩ thường xây dựng phác đồ tác động đồng thời vào cả hai vấn đề thay vì tách rời hoàn toàn.

2. Peel BHA có tác dụng gì đối với da mụn?

BHA có khả năng đi vào môi trường nhiều bã nhờn của nang lông

Hoạt chất thường được sử dụng trong peel BHA là acid salicylic. Đây là một acid tan trong dầu nên đặc biệt phù hợp với làn da dầu và da có tình trạng bít tắc nang lông.

Acid salicylic giúp làm giảm sự kết dính của các tế bào sừng, hỗ trợ làm thông thoáng nang lông và cải thiện nhân mụn. Hoạt chất này cũng có đặc tính kháng viêm, vì vậy thường được sử dụng trong các phác đồ dành cho da dầu mụn.

Peel BHA tại phòng khám khác gì BHA dùng tại nhà?

Các sản phẩm BHA chăm sóc da tại nhà thường có nồng độ thấp và được dùng đều đặn để duy trì tình trạng da.

Peel thực hiện tại phòng khám sử dụng nồng độ và thời gian tiếp xúc được bác sĩ lựa chọn tùy theo loại da, mức độ dầu, tình trạng bít tắc và mức độ viêm.

Do đó, peel tại phòng khám không đơn giản là sử dụng một sản phẩm BHA “mạnh hơn”, mà quan trọng hơn là lựa chọn đúng nồng độ, thời gian tiếp xúc và chỉ định phù hợp với từng làn da.

Không phải tất cả các thể mụn đều cần peel. Với mụn viêm nặng, da đang kích ứng hoặc hàng rào bảo vệ da đang tổn thương, bác sĩ có thể ưu tiên kiểm soát viêm và phục hồi da trước.

3. Laser Nd:YAG 1064 nm có tác dụng gì?

Vì sao bước sóng 1064 nm thường được sử dụng trên da châu Á?

Khả năng hấp thụ ánh sáng của melanin giảm dần khi bước sóng tăng lên.

Với bước sóng 1064 nm, năng lượng có thể xuyên sâu hơn vào da và mức hấp thụ tại melanin thượng bì thấp hơn so với nhiều bước sóng ngắn hơn.

Đây là một trong những lý do Nd:YAG 1064 nm được sử dụng khá phổ biến trên các tuýp da châu Á, đặc biệt khi bác sĩ cần điều trị các vấn đề liên quan đến sắc tố nhưng vẫn muốn hạn chế nguy cơ làm tổn thương quá mức lớp thượng bì.

Một bước sóng nhưng có thể dùng cho nhiều mục tiêu khác nhau

Laser Nd:YAG 1064 nm có thể hoạt động ở những chế độ phát xung khác nhau tùy vào mục tiêu điều trị.

Chế độ xung dài: có thể được sử dụng trong các phác đồ nhằm tác động vào tình trạng viêm, đỏ và hoạt động của tuyến bã.

Chế độ Q-switched với mức năng lượng phù hợp: thường được sử dụng để tác động vào sắc tố, hỗ trợ làm mờ những dát thâm sau mụn qua từng buổi điều trị.

Không phải người bị mụn kèm thâm nào cũng được sử dụng cùng một thông số laser. Bác sĩ cần đánh giá xem vấn đề chính của từng người là mụn viêm, da dầu, đỏ sau viêm hay sắc tố để lựa chọn chế độ và mức năng lượng phù hợp.

4. Vì sao có thể kết hợp peel BHA và laser 1064 trong cùng một buổi?

Hai phương pháp có mục tiêu điều trị khác nhau.

Peel BHA tập trung nhiều hơn vào lớp sừng, tình trạng bít tắc và môi trường nhiều bã nhờn trong nang lông.

Laser Nd:YAG 1064 nm có thể được điều chỉnh để hỗ trợ xử lý tình trạng viêm, đỏ và sắc tố sau mụn.

Vì vậy, đối với một số trường hợp vừa có mụn vừa có nhiều thâm, bác sĩ có thể phối hợp hai phương pháp trong cùng một buổi để giải quyết đồng thời nhiều vấn đề của da.

Tại Phòng khám chuyên khoa Da liễu Lan Ninh, phương pháp này thường được cân nhắc cho những trường hợp da dầu, mụn mức độ nhẹ đến vừa và kèm nhiều thâm sau mụn.

5. Một buổi peel BHA kết hợp laser 1064 diễn ra như thế nào?

Thông thường, một buổi điều trị tại phòng khám gồm các bước:

Bước 1 – Bác sĩ khám và đánh giá da

Bác sĩ xác định loại tổn thương mụn, mức độ viêm, lượng dầu, tình trạng sắc tố sau mụn và các thuốc hoặc mỹ phẩm người bệnh đang sử dụng.

Đây là bước quan trọng để quyết định có nên peel hay không và lựa chọn thông số laser phù hợp.

Bước 2 – Làm sạch và chuẩn bị da

Da được làm sạch dầu, kem chống nắng, mỹ phẩm và các chất còn bám trên bề mặt trước khi peel.

Bước 3 – Peel BHA

Dung dịch peel được thoa theo từng vùng và theo dõi phản ứng của da trong suốt thời gian thực hiện.

Cảm giác châm chích hoặc nóng nhẹ có thể xuất hiện trong lúc peel. Mức độ phản ứng sẽ khác nhau tùy nồng độ acid, loại da và tình trạng da của từng người.

Bước 4 – Chiếu đèn hỗ trợ làm dịu da

Sau peel, phòng khám có thể sử dụng ánh sáng LED khoảng 20 phút nhằm hỗ trợ làm dịu và giảm tình trạng viêm.

Bước 5 – Laser Nd:YAG 1064 nm

Bác sĩ lựa chọn chế độ phát xung và thông số laser dựa trên tình trạng thực tế của da.

Nếu da còn nhiều mụn viêm, đỏ hoặc tiết dầu nhiều, mục tiêu điều trị sẽ khác với người chủ yếu còn thâm sau mụn.

Bước 6 – Phục hồi và chống nắng

Sau thủ thuật, da được làm dịu, dưỡng phục hồi và thoa kem chống nắng trước khi ra về.

Phần lớn người bệnh có thể sinh hoạt bình thường sau buổi điều trị. Một số người có thể hơi đỏ, khô hoặc bong nhẹ tùy tình trạng da và nồng độ peel sử dụng.

Liệu trình thường được thực hiện cách nhau khoảng hai tuần. Số buổi cần thiết không cố định mà phụ thuộc vào mức độ mụn, thâm, loại da và đáp ứng điều trị của từng người.

6. Những trường hợp nào có thể phù hợp?

Peel BHA kết hợp laser 1064 có thể được bác sĩ cân nhắc khi da có:

• Mụn nhẹ đến vừa kèm nhiều vết thâm sau mụn.
• Da dầu, nhiều nhân mụn và tình trạng bít tắc nang lông.
• Nền da còn đỏ sau các đợt mụn viêm.
• Mụn đã được kiểm soát tương đối nhưng thâm sau mụn kéo dài.
• Cần phối hợp thủ thuật với thuốc bôi hoặc thuốc uống trong một phác đồ điều trị mụn toàn diện.

Khi nào nên hoãn?

Bác sĩ có thể trì hoãn thủ thuật nếu:

• Da đang viêm cấp, trầy xước hoặc có nhiễm trùng.
• Đang có herpes hoạt động quanh vùng điều trị.
• Da vừa bị cháy nắng hoặc tiếp xúc nắng quá nhiều.
• Hàng rào bảo vệ da đang tổn thương rõ.
• Có tiền sử phản ứng bất thường với acid salicylic.
• Đang sử dụng một số thuốc hoặc hoạt chất khiến da nhạy cảm hơn với thủ thuật.

7. Chăm sóc da sau peel và laser

Sau buổi điều trị, da có thể hơi khô, căng hoặc nhạy cảm hơn bình thường trong vài ngày đầu.

Chăm sóc sau thủ thuật nên tập trung vào ba việc chính:

• Làm sạch nhẹ nhàng.
• Dưỡng ẩm và phục hồi hàng rào bảo vệ da.
• Chống nắng đầy đủ.

Chống nắng đặc biệt quan trọng đối với người đang điều trị thâm sau mụn. Tiếp xúc nhiều với tia cực tím có thể khiến sắc tố sau viêm đậm hơn và làm quá trình cải thiện thâm kéo dài hơn.

Trong những ngày đầu, nên tạm ngưng các hoạt chất dễ gây kích ứng như retinoid, acid tẩy tế bào chết hoặc các sản phẩm có tính sát khuẩn mạnh nếu bác sĩ chưa cho sử dụng lại.

Thời điểm bắt đầu lại từng sản phẩm nên được điều chỉnh theo tình trạng thực tế của da.

8. Khi nào người bị mụn kèm thâm nên đi khám?

Nên khám bác sĩ da liễu nếu:

• Mụn viêm liên tục tái phát và để lại ngày càng nhiều vết thâm.
• Các vết thâm kéo dài nhiều tháng nhưng không cải thiện.
• Đã tự sử dụng BHA, retinoid hoặc sản phẩm làm sáng da nhưng tình trạng mụn và thâm vẫn không kiểm soát được.
• Xuất hiện mụn viêm sâu, đau hoặc bắt đầu hình thành sẹo lõm.
• Da từng bị kích ứng, đỏ kéo dài hoặc rối loạn sắc tố sau peel hay laser trước đó.

Việc soi và đánh giá trực tiếp giúp bác sĩ xác định vấn đề chính hiện tại là mụn đang hoạt động, đỏ sau viêm, thâm sau viêm hay sẹo, từ đó lựa chọn thứ tự điều trị phù hợp hơn.

9. Câu hỏi thường gặp

Peel và laser 1064 cùng một buổi có làm da yếu đi không?

Không thể trả lời giống nhau cho tất cả mọi người.

Nếu da đang ổn định, chỉ định phù hợp và bác sĩ kiểm soát đúng nồng độ peel cũng như thông số laser, hai phương pháp có thể được phối hợp trong cùng một buổi.

Ngược lại, nếu da đang kích ứng, viêm nhiều hoặc hàng rào bảo vệ da đang yếu, bác sĩ có thể giảm mức độ can thiệp hoặc tách các thủ thuật ra thành những buổi khác nhau.

Điều quan trọng không phải là “càng làm nhiều bước càng tốt”, mà là mức độ can thiệp phải phù hợp với sức chịu đựng của da tại thời điểm điều trị.

Bao lâu thì vết thâm bắt đầu nhạt?

Mụn viêm thường được kiểm soát trước, trong khi sắc tố sau viêm cần nhiều thời gian hơn để cải thiện.

Thâm nằm chủ yếu ở thượng bì thường nhạt nhanh hơn. Nếu sắc tố đã xuống sâu hơn ở trung bì, quá trình cải thiện có thể kéo dài nhiều tháng.

Tốc độ đáp ứng còn phụ thuộc vào màu da, độ sâu của sắc tố, mức độ viêm trước đó, việc mụn mới có tiếp tục xuất hiện hay không và khả năng chống nắng của người bệnh.

Peel BHA có làm da bong nhiều không?

Không nhất thiết.

Mức độ bong phụ thuộc vào nồng độ peel, thời gian tiếp xúc và đặc điểm của từng làn da. Với các phác đồ peel dành cho da dầu mụn, nhiều người chỉ hơi khô hoặc bong rất nhẹ.

Mục tiêu của peel điều trị mụn không phải là làm cho da bong càng nhiều càng tốt.

Có thể tự dùng BHA tại nhà rồi chỉ đến phòng khám bắn laser không?

BHA dùng tại nhà vẫn có vai trò rất tốt trong phác đồ điều trị mụn và duy trì kết quả.

Tuy nhiên, cách sử dụng cần được sắp xếp phù hợp quanh thời điểm thực hiện laser. Nếu dùng retinoid, BHA hoặc các hoạt chất gây kích ứng quá sát ngày làm thủ thuật, da có thể trở nên nhạy cảm hơn.

Vì vậy, người đang điều trị mụn bằng nhiều hoạt chất nên báo cho bác sĩ toàn bộ sản phẩm đang sử dụng để được hướng dẫn thời điểm ngưng và sử dụng lại.

Tóm lại

Peel BHA và laser Nd:YAG 1064 nm không phải là hai phương pháp thay thế cho nhau.

BHA phù hợp hơn với tình trạng da dầu, bít tắc nang lông và mụn; trong khi laser 1064 nm có thể được điều chỉnh để hỗ trợ xử lý tình trạng viêm, đỏ và sắc tố sau mụn.

Ở những người vừa có mụn vừa có nhiều thâm, bác sĩ có thể phối hợp hai phương pháp trong cùng một buổi nếu tình trạng da cho phép.

Nguồn tham khảo

• Reynolds RV, Yeung H, Cheng CE, et al. “Guidelines of care for the management of acne vulgaris”. Journal of the American Academy of Dermatology. 2024;90(5):1006.e1–1006.e30.
• Arif T. “Salicylic acid as a peeling agent: a comprehensive review”. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology. 2015;8:455–461.
• Davis EC, Callender VD. “Postinflammatory hyperpigmentation: a review of the epidemiology, clinical features, and treatment options in skin of color”. Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology. 2010;3(7):20–31.
• Barbaric J, Abbott R, Posadzki P, et al. “Light therapies for acne: abridged Cochrane systematic review”. British Journal of Dermatology. 2018;178(1):61–75.
• Alexis AF. “Lasers and light-based therapies in ethnic skin: treatment options and recommendations for Fitzpatrick skin types V and VI”. British Journal of Dermatology. 2013;169(Suppl 3):91–97.
• Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh da liễu. Quyết định 75/QĐ-BYT ngày 13/01/2015.

Người bị mụn kèm thâm muốn biết tình trạng da của mình nên ưu tiên điều trị mụn, thâm hay phối hợp cả hai có thể đến Phòng khám chuyên khoa Da liễu Lan Ninh để bác sĩ thăm khám và xây dựng phác đồ phù hợp.

Hotline: 0869 238 117.